Nek- en kaakpijn in relatie tot hoofdpijn

Hoe spanning, bewegen en houding samenhangen

Hoofdpijn is een klacht die veel mensen herkennen. Vaak denken we daarbij direct aan stress, teveel werken of slecht slapen, maar er zijn ook veel minder voor de hand liggende oorzaken die een belangrijke rol kunnen spelen. Een van die oorzaken kan liggen in de werking van de nek en de kaak. Juist in het grensgebied tussen hoofd, nek en kaak bevinden zich veel spieren, gewrichten en zenuwbanen die elkaar beïnvloeden. Als hierin disbalans of spanning ontstaat, kan dit niet alleen gepaard gaan met nek- en kaakklachten, maar (ook) met verschillende vormen van hoofdpijn.

De link tussen kaak, nek en hoofdpijn

De kaak is niet een op zichzelf staand onderdeel. De spieren waarmee we kauwen zijn direct verbonden met spieren in de hals en nek. Wanneer deze kauwspieren langdurig te gespannen zijn, bijvoorbeeld door tandenknarsen, klemmen of een afwijkende beet, kunnen ze een kettingreactie veroorzaken. Die spanning kan doorzetten naar de spieren rondom het hoofd en de nek, wat zich kan uiten als:

• Druk of spanning rondom het hoofd
• Pijn langs de slapen en slapenstreek
• Verminderde bewegelijkheid van de nek
• Oorpijn of gevoel van druk achter het oor
• Verhoogde gevoeligheid van de schedelspieren

Bij veel mensen blijkt dat de oorzaak van hun hoofdpijn niet alleen in het hoofd zelf zit, maar dat de kaak- en nekregio bijdragen aan de pijn. Dat kan vooral het geval zijn bij wat we noemen tension-type hoofdpijn of hoofdpijn die een chronische spanningservaring heeft.

Daarnaast zien we dat mensen die bijvoorbeeld vaak tanden knarsen of klemmen, onbewust extra spanning op hun kauwspieren zetten. Deze spanning vertaalt zich soms via de schedel naar hoofdpijnklachten die dag in dag uit terugkomen. 

Nekklachten en hoofdpijn

De nek is de verbinding tussen het hoofd en de romp. Een verkeerde houding zoals bij langdurig werken achter een beeldscherm kan leiden tot spierverkramping, beperkte beweging en verminderde stabiliteit van de nekwervels. Wanneer de nekmotoriek verstoord is, reageren veel van de bijbehorende spieren met reflexmatige spanning. Deze spanning kan uitstralen naar het hoofd en daarmee hoofdpijn veroorzaken of verergeren.

Het is niet ongebruikelijk dat een verstoorde nekmotoriek samengaat met kaakklachten. Dit komt doordat het lichaam altijd zoekt naar een manier om het hoofd in balans te houden. Een soort ‘compensatiesysteem’. Inefficiënt bewegen van de nek kan bijvoorbeeld leiden tot overbelasting van de kaakspieren. 

Wat doet een orofaciaal fysiotherapeut?

Orofaciale fysiotherapie is een gespecialiseerd onderdeel binnen Fysio-Actief dat zich richt op klachten in het hoofd-, nek- en kaakgebied; dit omvat ook het kauwstelsel. De orofaciaal fysiotherapeut kijkt niet alleen naar de plaats van de klacht, maar vooral naar de samenhang tussen spieren, gewrichten, houding en dagelijkse gewoontes. 

1. Uitgebreide intake en onderzoek

Bij de eerste afspraak brengen we systematisch in kaart wat jouw klachten zijn: wanneer ze ontstaan, waarbij ze verergeren, en welke bewegingen of houdingen je klachten beïnvloeden. We kijken naar de functie van de kaakgewrichten, nekbewegingen, lichaamshouding en spierbalans.

2. Begrip en uitleg

Vaak is het voor cliënten een eye-opener om te leren hoe de kaak, nek en hoofdfuncties met elkaar samenhangen. We leggen uit hoe spanning in het kauwstelsel doorwerkt naar het hoofd en andersom. Door inzicht te geven in de rol van stress, spanning, houding en dagelijkse belasting, krijg je een beter begrip van hoe je klachten ontstaan én hoe je ze kunt beïnvloeden. 

3. Gerichte behandelingen

Afhankelijk van jouw situatie passen we verschillende technieken toe:

• Oefeningen om de spierbalans te verbeteren: gericht op ontspanning van overbelaste spieren en versterking van verzwakte spieren.
• Manuele technieken: zachte mobilisaties en spiertechnieken om spanning te verminderen en de gewrichtsfunctie te bevorderen.
• Dry needling waar passend: Onze gecertificeerd fysiotherapeut heeft een opleiding dry needling voor nek, hoofd en hals bij CRAFTA instituut gevolgd. Dry Needling kan helpen bij het verminderen van spierknopen en pijn. 

Deze behandelingen zijn erop gericht om de bron van de klacht aan te pakken in plaats van alleen de symptomen te bestrijden.

4. Gedragsverandering en leefstijladviezen

Veel nek- en kaakgerelateerde hoofdpijnklachten worden mede in stand gehouden door dagelijkse gewoontes zoals tanden klemmen, stressreacties, verkeerd gebruik van nekspieren of een verkeerde zithouding. De orofaciaal fysiotherapeut helpt je deze gewoontes te herkennen en af te leren, en laat je zien hoe je zelf actief kunt bijdragen aan herstel. 

Hoe ziet het vervolg eruit?

De weg naar vermindering van klachten bestaat vaak uit een combinatie van begeleiding in de praktijk en dagelijkse zelfzorg. Oefeningen voor thuis, aanpassingen in je werkhouding, ontspanningstechnieken en bewustwording van spanning in het hoofd-kaak-nekgebied zijn standaardonderdelen van het traject.

Wij werken altijd individueel. Wat voor de één helpt, hoeft niet hetzelfde effect te hebben voor de ander. Doordat we je hele casus in kaart brengen, is het behandelplan op maat en gericht op jouw doelen en situatie.

Wil je weten of orofaciaal fysiotherapie ook voor jouw hoofdpijn-, nek- of kaakklachten een oplossing kan zijn? Neem contact met ons op of plan direct een intake in.