fbpx

Kwetsbare ouderen

m

In ons vak geriatriefysiotherapie spreken we vaak van robuuste ouderen en kwetsbare ouderen. Hiertussen is er nog een groep, namelijk de pre-kwetsbare ouderen. Wat betekenen deze termen en hoe bepaalt de fysiotherapeut in welke groep iemand valt, waarom is het belangrijk, wat kun je er mee en wat kan de fysiotherapeut ermee?

Meetinstrumenten

Foto van een oudere man met titel kwetsbaarheid

Voor het meten van kwetsbaarheid zijn veel verschillende vragenlijsten en meetinstrumenten ontwikkeld. De meest gebruikte vragenlijst, en eigenlijk de basis, gaat in op vijf domeinen:

  • zelf ervaren vermoeidheid
  • handknijpkracht
  • loopsnelheid
  • beweegt iemand voldoende
  • is iemand >5kg afgevallen het laatste jaar

Zijn er in deze domeinen geen problemen, dan spreken we in principe van een robuuste oudere. Is er op een 1 of 2 domeinen een probleem, dan spreken we van pre-kwetsbaar. Dit betekent dat de kans dat iemand kwetsbaar gaat worden groter is. Is er bij 3 of meer van deze domeinen een probleem, dan spreken we van een kwetsbare oudere.

Sociale gesteldheid

Naast deze lichamelijke domeinen, zijn er ook vragenlijsten die ingaan op de mentale en sociale gesteldheid. Bijvoorbeeld: voelt iemand zich eenzaam of voelt iemand zich neerslachtig. Ook als iemand lichamelijk dus niet kwetsbaar lijkt, kan er op andere punten dus wel sprake zijn van kwetsbaarheid.
Het is belangrijk om dit (op tijd) te signaleren, omdat kwetsbaarheid een verhoogd risico geeft op bijvoorbeeld vallen, afname van zelfstandigheid, opname in het ziekenhuis en zelfs overlijden.

Wat kan een fysiotherapeut doen?

Vanuit de fysiotherapie richten we ons met name op het lichamelijke deel. Dus stel iemand blijkt een verminderde loopsnelheid te hebben, dan kunnen we onderzoeken waar dit door komt (afname conditie, afname kracht, angst om te vallen, etc.). Hierdoor kunnen we de behandeling starten, bijvoorbeeld gericht op het trainen van de spierkracht of conditie. Een vaak gezien probleem is dat ouderen te weinig bewegen (De Nederlandse Norm Gezond Bewegen is: beweeg tenminste 30 minuten per dag en doe twee keer per week kracht- en balansoefeningen). Dit kan als gevolg hebben dat iemand (snel) vermoeid is en verminderde kracht, conditie en balans heeft. Verder is het van belang door te sturen naar andere disciplines wanneer dat nodig is. Bijvoorbeeld als iemand ongewild gewicht verloren is, dan is het belangrijk dat een diëtiste meekijkt.

Het is dus belangrijk om zelf aandacht te hebben voor deze verschillende onderdelen, voor jezelf of misschien voor een ouder/buurvrouw/vriendin. Op het moment dat er onderdelen uit dit stuk je bekend voorkomen, dan is het verstandig contact op te nemen met ons of met de huisarts. Dan kan er gekeken worden of er inderdaad sprake is van (pre-)kwetsbaarheid en wat we daar aan kunnen doen.

https://www.fysio-actief.nl/fysiotherapie/behandelingen/ouderenfysiotherapie/

Door: Joan Slagter, geriatriefysiotherapeute

Alles in strijd voor jouw bewegingsvrijheidMaak een afspraak